مركّبات ارسطو را به آب بىاعتبارى شسته . بيت چونكه حرامىّ دزد ، رَهزن جان‌ها شود * قافلهء عمر را ، بدرقه لطف تو بس روشن‌ضميرى كه قنديل دلهاى اهل وجد و حال از روى او روشن است ، گشاده جبينى كه باغ ديدهء اهل فضل و افضال از خوى او گلشن ، و بىشائبهء مدح‌سرايى و عبارت‌آرايى ، ذاتى است به مكارم اخلاق حميده و محاسن اعراق پسنديده موصوف ، و فردى است به علوّ همّت و سموّ فطنت در ميان اقران و اماثل معروف ، در حسن صورت و سيرت ، دست‌پروردهء عنايت سبحانى ، و در صفاى طبيعت و وفور صلاحيت ، مستحقّ سعادت جاودانى ، تواضع ، دأب ذات شريف اوست و تخلّق ، رسم شخص منيف او . بيت نسيم گل چو به خُلق تو نسبتى دارد * به صد زبان بستايد هزار دستانش و ايضا در انواع حيثيات و فنون استعدادات ، نصاب كامل حاصل دارد و خصوصا در خط نستعليق و علم ادوار و موسيقى و صنعت كماندارى و سپاهيگرى ، چنانچه در ميان اهل قبضه و چابك‌سواران مشهورست و احتياج به تعريف ندارد ، و باوجوداين كمالات ، گاهى به واسطهء ميل به شاعرى و توجّه به صحبت موزونان و خوش‌طبعان و رعايت اين طايفهء بليغ بيان ، خود را به وادى شاعرى و شعرسنجى مىآرد و در آن فن نيز ابيات بلند شاعرانه و اشعار دلپسند عاشقانه به گنجينهء فوايد فضيلت نسبت مىدهد ، ان شا اللّه تعالى كه هميشه ذات بىهمالش از اخلاط رديّهء محنت و غم و از مادّه‌هاى فاسدهء رنج و الم صحيح و سالم ماند . بحقّ محمد و آله الّذين هم ترياق لافاعى الغموم و شفاء لسموم الهموم . امّا منظومات بلاغت آيات و اختيارات طبع اين سرور اهالى حكمت ، چندين غزل و رباعى است كه در اين خلاصه مرقوم گشته . « 1 » انتخاب غزليّاته صاحبدلان به قبلهء حاجت چو رو كنند * عمر ابد براى غمت آرزو كنند

--> ( 1 ) . براى مطالعهء بيشتر ر . ك : نتايج الافكار ، ص 140 ؛ تذكرهء سامى ، ص 82 و صبح گلشن ، ص 409 .